تخريب تنها رويشگاه گونه چندل جنگلهاي مانگرو ايران به علت عبور شناورهای سنگین :

   گونه چندل  با نام علمي Rhizophora mucronata از تيره Rhizophoraceae                  مي باشد .  

                 گونه چندل حداكثر به ارتفاع 10 -20 متر و داراي شاخ وبرگ زياد ،متراكم مي باشد . وجه تسميه نام علمي اين گونه  به دليل برگهاي نوكدار آن مي باشد  ( Mucronate به معني نوك تيز  ) .

                  از ويژگي هاي گونه چندل  زنده زائي است بطوريكه نو نهال دوره اي از رشد خود را بر روي پايه مادري مي گذراند و پس از اينكه  طول ريشه چه گياه به 30تا 40 سانتيمتر رسيد از شاخه جدا شده و با عنايت به اينكه نوك ريشه چه مخروطي شكل بوده  و گرانيگاه آن نيز همين نقطه است لذا پس از سقوط آزاد بطور   مستقيم  در صورتيكه در زمان جزر دريا باشد در خاك فرو رفته و پايه جديدي را ايجاد مي نمايد. در چندل ريشه هاي هوايي ازتنه  اصلي ويا شاخه هاي بزرگ وقطورفرعي تشكيل مي گردند وبعداز روي ساقه ها به صورت كماني به داخل زمين فرو مي روند .

          تنها رويشگاه اين گونه منحصر بفرد  و با ارزش در خليج فارس در خور آذيني شهرستان ميناب مي باشد كه متاسفانه با وجود ارزش هاي زيست محيطي و تاثيراتي كه در چرخه تكثير طبيعي بسياري از آبزيان دارد و از همه مهمتر درآمد زايي كه مي تواند در اكوتوريسم نصيب كشور نمايد چندی است که با عبور شناور های سنگین از این خور و با ايجاد موجهاي سهمگين باعث فرسايش كناره اي اين خور شده و روزانه صدها اصله از اين درخت منحصر بفرد را نابود مي نمايد .

عمق فاجعه را امروز از نزديك مشاهده نموديم كه بد نيست شما هم آن را ببينيد:

 

نمونه ای از درختان ریشه کن شده توسط امواج حاصل از تردد شناورهای سنگین      

 

                                                   

                                                           

                                                                                                                                                                                           

عملکرد پروژه های شاخص طرح صیانت سال 1385اداره کل منابع طبیعی هرمزگان در بخش جنگل :

1-           توليد و كشت 5/1 ميليون اصله نهال حرا و چندل

 

درشهرستانهاي :

 

-    جاسك :                      600 هزار اصله

 

-    بندرعباس :                355  هزار اصله

 

-    قشم :                          360 هزار اصله

 

-    ميناب :                         125 هزار اصله

 

-    بندر لنگه :                    60 هزار اصله  

 

2-         اجراي 4000 هكتار پروژه مديريت هرزآب هاي سطحي

 

بمنظور تامين رطوبت مورد نياز درختان جنگلي و كمك به زاد

 

آوري طبيعي در شهرستانهاي :

 

- خمير  :                                  2500 هكتار  

 

 - ميناب :                                   500 هكتار  

 

 - بندر لنگه :                            1000 هكتار 

 

 

           پروژه مدیریت هرزآب در جنگلهای شهرستان خمیر

 

 

 

 

  توسعه جنگلهاي مانگرو  شهرستان خمير استان هرمزگان

 

3 - جنگلهای کوهستانی :

 

            استان هرمزگان علی رغم اینکه از آب و هوای فوق استوایی برخوردار است اما در ارتفاعات از جنگلهای ناحیه ایران و تورانی که  در نوع خود جالب و قابل توجه می باشد برخوردار است . سطح این جنگلها در استان 203 هزار هکتار است .وجود درختاني  از گونه های بنه، بادام کوهی ،زیتون وحشی ،کیکم و حتی ارس در فاصله کمی از جنگلهای آکاسیا در کشور بی نظیر می باشد و ضمن اینکه از دمای محیطی مناسبتری نسبت به سایر نقاط استان برخوردارند و سالانه جمع کثیری از هم استانیها از این جنگلها در ارتفاعات گنو و هماگ دیدن می نمایند . جنگلهای کوهستانی نقش بسزایی در ذخیره نزولات آسمانی ارتفاعات استان و تغذیه سفره های آب دشتهای مشرف به آن دارد از طرفي گونه هاي بنه و بادام  از گونه هاي چند منظوره بشمار مي روند و درآمد خيلي خوبي براي ساكنين  مناطق هماگ سياهو و كوهشاه احمدي فراهم مي نمايند .

خشکسالی در هرمزگان

خشكسـالـي پـديـده اي است  شوم كه ممکن است  در هر منطقه ای  ، چه داراي آب و هواي خشك باشد چه مرطوب ، اتفاق بيافتد و پس از وقوع روند طبیعی زندگی آدمی و حیات  را مختل می کند. این پدیده وقتی حادث می گردد که میانگین بارندگی سالیانه کمتر از 75  درصد متوسط  بلند مدت (حداقل 30 ساله) آن باشد.

خشكسالي ، پديده اي است  اقليمي و  طبيعي محسوب مي گردد. اين پديده باعث برهم خوردن تعادل در محيطهای  طبيعي مخصوصا در اکوسیستم های خشک ، ايجاد بحران در سيستم محصول دهي و ايجاد نابساماني هاي اجتماعي مي شوند.

 این پدیده در  اكوسيستم هاي خشك كه استان هرمزگان نيز جزئی از آن قلمداد می گردد  مشكلات عمده اي را در استفاده از زمين ايجاد مي كند كه معلول وزش باد بطور دائم ، كمي آب سطحي درنتيجه كمي باران ، پراکنش  نامنظم  زمانی و مكانی آن  ، تبخير شديد آب در اثر حرارت و تابش خورشيد و ناآگاهي مديريت هاي آبي است. در استان هرمزگان  بارندگي شديد بوده و مقدار متوسط ساليانه آنها پايين و در فواصل نامنظم مي بارد شروع فصل باران نامنظم و اختلاف ساليانه آن زياد است.لذا انجام برنامه ریزیهایی بمنظور استفاده بهینه از منابع آبی موجود زیرزمینی و همچنین بهره وری از روانابهای سطحی برای تداوم توليد و افزايش بهره وري از منابع طبيعي در  خشکسالی ها و  با اجرای پروژه هایی  به طوريكه افزايش كارايي از نظر جمع آوري و ذخيره آب هاي مازاد و مهار رواناب ها و سيلاب ها و همچنين استفاده صحيح و پايدار از منابع آب (سیستم های آبیاری درست ) ، خاك ، گياه و دام و نيز حفظ منابع ژنتیکی گياهي  در اين مناطق از راهکارهای  مناسب و ضروری  می باشد . واقع شدن اين استان در منطقه گرم و خشك با ميانگين بارندگي 205 ميلي متر و دارا بودن خصوصيات ویژه از قبیل حضور 70 گنبدنمکی که باعث آلودگی درصد زیادی از آبهای سطحی و زیرزمینی می گردند  اثرات منفي خشکسالی را بر پيكره منابع طبيعي استان را   مضاعف نموده است.

این مطلب ادامه خواهد داشت :

پارکهای جنگلی

تفرج جهت تأمين نيازهاي روحي و رواني  انسانهاي خسته از دنياي ماشيني و بمنظـور افــزايش كارائي نيــروي انســاني  براي زندگي  بهتــر، بازسازي قواي ذهني و روحي  و تــوليد بيشتر بسيار ضروري   مي باشد. همانگونه كه مي دانيم تفرج يا Outdoor  Recreation شامل كليه  تفريحاتي  است كه در خارج از محيطهاي  بسته و محدود  انجام  مي گيرد و از مناسبترين محلهايي كه از كيفيت تفرجي بالايي برخوردار است مي توان به  مناطق جنگلي اشاره كرد. البته واضح است كه حضور انسان در اين مناطق همواره با تخريبها و اثرات سوء زيست محيطي همراه مي باشد ، ضمناً در استانهايي با شرايط استان هرمزگان كه از نظر آب با كيفيت نا  مناسب و با كمبود شديدمواجه و از اين نظر  در مضيقه است و از طرفي  جنگلها در نقاط دوردست  از مناطق شهري قرار داشته  اين امر حساستر است لذا با عنايت به كاهش كمي و كيفي منابع طبيعي ، پاركهاي جنگلي دست كاشت  از جايگاه با ارزشي  در اين زمينه برخوردار بوده و بطور مشخص بعنوان يكي از اجزاءو قالبهاي مهم مديريتي در جهت استفاده منطقي از سرزمين و بهره وري مناسب از ظرفيت اكولوژيكي مورد توجه بسياري از انديشمندان اين رشته از علوم مي باشند.از آنجايي كه در پاركهاي جنگلي هر دو نوع تفرج گسترده( جنگل گردشي و قدم زدن ) و متمركز (اسكان و استراحت موقت ، كمپينگ، پيكنيك)  مد نظر مي باشند ايجاد يك سري امكانات ، ضروري  مي باشد. بطوريكه   وجود مجموعه اي كه علاوه بر فضاي سبز شبه جنگلي و طبيعي مشتمل بر امكاناتي از قبيل زمين بازيهاي كودكانه و همچنين بزرگسالان ، مناطق استراحت موقت ، محلي براي قدم زدن و يا  مطالعه و تفكر باشد قطعا مي تواند بر جذابيت تفرجي اينگونه پاركها بيفزايد ..

1-4- پاركهاي جنگلي دست كاشت:

 اين پاركها همانطوريكه از نامشان مشخص است پاركي است كه بصورت مصنوعي بدست انسان ساخته مي شود و هدف از ايجاد اينگونه پاركها بازسازي اكوسيستم هاي منهدم شده سايتهاي جنگلي با موقعيت مكاني مناسب و داراي پتانسيل هاي تفرجي قابل توجه با ايجاد محيط هاي طبيعي و شبه جنگلي در حاشيه سكونت گاههاي بشر مي باشد. پاركهاي شهري و فضاهاي سبز شهري و پاركهاي جنگلي دست كاشت با تمام وجه مشتركي كه دارند سه مقوله كاملا جدا از هم بوده و هر كدام فلسفه وجودي و جايگاه خاص خود را دارند. در پاركهاي شهري پر نمودن اوقات فراغت شهروندان  ، در كمربندسبزو فضاهاي سبز شهري  ارزشهاي زيست محيطي جنگلكاري و زيباسازي آن مورد توجه است ولي در پاركهاي جنگلي دست كاشت در جهت حفظ و پيوند شهروند گرفتار زندگي ماشيني با طبيعت ، فراهم نمودن امكانات تفرجي و جمع آوري گونه هاي بومي با ارزش  و حتي جهت تنوع بخشيدن به درختان ودرختچه ها با استفاده از گونه هاي غيربومي و سازگار به منطقه جهت توسعه و ارتقاء تنوع گياهي و همچنين ايجاد يك محيط با ارزشهاي تحقيقاتي و مطالعاتي در ارتباط با جنگل به عنوان باغ بوتانيك جزء اهداف مهم  مي باشد .

                       

              

۱- انتشار جغرافيايي جنگلهاي مانگرو

          گیاهان  مانگرو در مناطق گرمسیری  و  نیمه  گرمسیری  زمین  به  صورت کمربندی  در عرضهای  جغرافیایی  مشخص  28-20 (دنیا) و (5/27-25 ایران) تشکیل و به صورت جوامع جنگلی اغلب یکدست و خالص می باشند. اين جنگلها در قاره های آمریکا ،آسیا، آفریقا و اقیانوسیه با گونه هاي مختلف وجود دارند ،طبق آمار فائو سطح کل جنگلهای مانگرو در جهان 530/16 میلیون هکتار برآورد گردیده است و تنها 55 کشور در دنیا  و در آسیا نيز فقط  14 کشور واجد  سطوح وسیعی از این  جنگلها می باشند . از نظر وسعت جنگلهای مانگرو ایران در دنیا رتبه  43 و در آسیا جایگاه 10 را دارد. و در میان کشورهای حاشیه خلیج فارس بیشترین سطح جنگهای طبیعی مانگرو در ایران موجود است .

جنگل مانگرو با گونه غالب حرا شهرستان میناب

گونه هاي درختي و درختچه اي ناحيه رويشي خليج فارس و درياي عماني

 

رديف	اسم فارسي	تيره		اسم علمي	سرشت
1	تورتليس-آكاسيا چتري	Mimosaceae		Acacia tortlis	جنگلي -بومي
2	تج	Mimosaceae		Acacia ehrenbergiana	جنگلي -بومي
3	مغير	Mimosaceae		Acacia oerfota	جنگلي -بومي
4	كرت	Mimosaceae		Acacia nilotica	جنگلي -بومي
5	سيانوفيلا	Mimosaceae		Acacia cyanaphylla	فضاي سبزي –غيربومي
6	ساليسينا	Mimosaceae		Acacia salisina	فضاي سبزي –غيربومي
7	ويكتوريا	Mimosaceae		Acacia Victoria	فضاي سبزي –غيربومي
8	گل ابريشم	Mimosaceae		Albizzia lebbeck	فضاي سبزي –غيربومي
9	حرا	Avicenniaceae		Avicennia marina	جنگلي -بومي
10	استبرق	Asclepiadaceae		Calotropis procera	جنگلي -بومي
11	كلير	Capparidaceae		Capparis decidua	جنگلي -بومي
12	سه پستان	Boraginaceae		Cordia myxa	فضاي سبزي –غيربومي
13	انبو	Boraginaceae		Cordia dichotoma	فضاي سبزي –غيربومي
14	چسب – ليم	Boraginaceae		Cordia crenata	فضاي سبزي –غيربومي
15	لور	Moraceae